Raad 27 mei 2009
1e termijn van de Algemene beschouwingen van de VVD:
Voorzitter,
Vanmiddag ligt een drietal documenten ter behandeling voor:
Als eerste de Jaarrekening 2008, inclusief een eerste wijzigingsvoorstel met betrekking tot de begroting 2009.
De Accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven derhalve gaan wij er vanuit dat de jaarrekening cijfermatig klopt en dat er niets in de weg staat om deze als voorgesteld vast te stellen.
Dat betekent niet dat de VVD tevreden is met de uitkomst van de exploitatierekening en het effect daarvan op de balans per ultimo 2008.
Het college voert aan dat het structurele resultaat positief is en waarschijnlijk de komende jaren ook zal blijven, maar geeft daarbij terecht ook aan dat toekomstige investeringen in met name het onderwijs een aanzienlijke druk op het structurele resultaat zal gaan leggen.
Wij vinden dat het college wel erg makkelijk over het interen op het eigen vermogen ten bedrage van ruim € 6,5 mln heenstapt. Sterker het college stelt en passant voor om dat in het lopende jaar ( nog zonder rekening te houden met extra plannen in het kader van de crisisbestrijding) nog eens te doen met € 3,5 mln.
Alleen al de rentelasten over deze € 10 mln bedragen structureel € 500.000 per jaar!
Wat opvalt is dat er met name bij de uitgaven zelden meevallers te signaleren zijn en per saldo deze voortdurend tegenvallen. Gelukkig wordt dit tot op heden aan de inkomstenkant gecompenseerd door incidentele meevallers, maar daar kan je niet op blijven rekenen.
In ieder geval zal de algemene uitkering daar de komende jaren daar niet meer voor zorgen. Sterker nu al lijkt zeker dat deze bevroren zal worden! Dat betekent dat wij de inflatie van de kosten niet meer gecompenseerd zullen krijgen. Daarmee is het te verwachten NUON voordeel waarschijnlijk geheel verdampt.
In het verleden hebben wij met enige regelmaat onze zorgen gemeld met betrekking tot de solvabiliteit van de gemeente. Per ultimo 2008 komen we uit op 18%. Als wij doorgaan met het huidige beleid en de gewenste investeringen gaan plegen is het niet moeilijk om uit te rekenen dat Winterswijk (exclusief het effect van de verkoop van de NUON) over 3 jaar een solvabiliteit rapporteert van ca 10%!
Desondanks zal ons weerstandsvermogen nog steeds ruim voldoende zijn. Grotere zorgen moet Winterswijk zich maken over de andere factor die door solvabiliteit wordt aangegeven:
De hoogte van het (rentedragende) vreemde vermogen! Per ultimo 2008 € 108 mln ( in 2 jaar met 44% gestegen) en naar schatting over 3 jaar € 160 mln (in 5 jaar tijd een ruime verdubbeling)!
Kortom de VVD blijft ervoor pleiten de tering naar de nering te zetten, anders komt eens de tijd dat de nering naar de tering gezet moet worden. Dat houdt in dat de lasten voor onze inwoners moeten worden verhoogd.
Voorzitter,
Dan kom ik nu toe aan het 2e stuk: de 1e bestuursrapportage 2009 met de bijbehorende voorstellen tot wijziging van de begroting 2009. Tevens wordt in deze rapportage een aantal maatregelen ter bestrijding van de gevolgen van de kredietcrisis aangekondigd.
Het zal duidelijk zijn dat de uitkomsten de VVD niet verblijden. Er dit jaar nog eens € 2,2 mln onttrokken aan het eigen vermogen. Weliswaar voornamelijk als consequentie van het voorgestelde Aanvalsplan, maar het heeft wel degelijk wederom blijvende nadelige effecten op de exploitatie.
Het is bovendien nog onduidelijk in hoeverre de voorgestelde extra investeringen bij zullen dragen aan de werkgelegenheid.
In het kort komt uw aanvalsplan erop neer dat er voor € 7,5 mln extra investeringsplannen op tafel gelegd worden. Voor € 5,3 mln moet dat gedekt gaan worden door lagere prijzen van reeds voorgenomen investeringen.
In plaats van € 53 mln gaan we dus € 55,2 mln investeren.
Allereerst is het de vraag of we dat ambtelijk aankunnen. Ook al huur je daar tijdelijke versterking voor in. Vervolgens is het de vraag of de aanbestedingsprijzen bij een dergelijke investeringsvolume wel zoveel dalen.
De VVD vindt dat dat laatste eerst maar eens moet blijken. Pas daarna vinden wij dat je met de extra projecten aan de slag kan gaan. Of je in dat geval ook alle voorgestelde projecten wel moet gaan realiseren moeten we nader kunnen beoordelen op niet alleen het werkgelegenheidseffect, maar ook op de meerjaren consequenties op de gemeentelijke financiën. Dat is ook toegezegd bij eerdere beraadslagingen over dit onderwerp.
Voorzitter,
In het voorwoord bij deze 1e berap 2009 noemt u een tweetal belangrijke risico factoren:
1. de algemene uitkering: duidelijk is al wel dat die in 2009 structureel omlaag zal worden bijgesteld met en bedrag van ca € 500.000. Daarnaast lijkt er een overeenkomst te zijn tussen de regering en de VNG om enerzijds het gemeentefonds de komende 3 jaar niet te laten lijden onder de waarschijnlijk noodzakelijke forse bezuinigingen in de komende de jaren. Daartegenover zal waarschijnlijk staan dat de uitkering de komende 3 jaar niet gecorrigeerd zal gaan worden voor de inflatie. Dat laatste is een aanzienlijke angel! Ter illustratie bij een jaarlijkse inflatie in die periode van 2% (een zeer voorzichtige aanname) betekent dat dat we tot en met 2012 reëel in het totaal ca € 3,4 mln gekort gaan worden, oplopend van € 0,5 naar € 1,7 mln per jaar!
2. De mogelijke verkoop van de NUON-aandelen. Het lijkt inmiddels niet onwaarschijnlijk dat de verkoop wel door zal gaan. Tenminste als niet al teveel gemeentes aan symboolpolitiek gaan doen. Het structurele voordeel is echter, hoewel aanzienlijk, beduidend minder dan de hiervoor genoemde bedreiging.
Daarnaast zijn er nog een aantal andere bedreigingen op financieel gebied, met name lijkt het onvermijdelijk dat we daadwerkelijk ( en terecht) bij zullen moeten gaan dragen aan de instandhouding van Hameland en dan praten we ook over aanzienlijke bedragen.
Het college stelt verder: "In de afgelopen jaren hebben wij al aangetoond dat we verantwoord en afgewogen onze structurele inkomsten en uitgaven in evenwicht houden". Dit is uw eigen conclusie, maar dat betekent voor ons niet dat het weinig zin heeft om op deze bedreigingen vooruit te lopen.
Sterker: het heeft weinig zin om de kop in het zand te steken!
Op deze manier staat de term BERAP niet voor bestuursrapportage, maar voor berustingsrapportage. U doet immers niet anders dan de begroting aanpassen aan de ontwikkelingen in plaats van aan de vooruitzichten.
Het zal duidelijk zijn dat de VVD de voorgestelde begrotingswijziging vooralsnog niet goed kan keuren.
Graag laten wij ons van ons ongelijk overtuigen.
Voorzitter,
Dan kom ik nu toe aan de Kaderstelling 2010.
Niet alleen omdat wij net als alle andere fractie de afgelopen weken meer dan 700 pagina's informatie over ons heen hebben gekregen, hebben wij in de afgelopen commissievergadering maar heel summier gereageerd op deze nota.
De rode draad in deze nota is "doorgaan op de ingeslagen weg".
Gezien ons voorgaande betoog kunt u zich voorstellen dat wij niet verstandig vinden. Ons inziens getuigt het van te weinig financiële realiteitszin en visie op de mogelijkheden die Winterswijk heeft.
De VVD vindt dat de gemeente zich moet voorbereiden op de te verwachten ontwikkelingen door in ieder geval een bezuinigingsscenario voor te bereiden.
Het is niet verantwoord om de ogen te sluiten voor het feit dat de omstandigheden drastisch gewijzigd zijn. Dat kunnen en mogen we niet voor ons uitschuiven!
Desondanks willen wij nog enige opmerkingen maken over de Kaderstelling 2010 die voorligt:
We doen dat per programma:
Programma 4: (milieu en duurzame energie)
U noemt in het kader van het regionaal afgestemde klimaatbeleid onder andere een grootschalige GFT-biomassacentrale. Wij bepleiten graag ook individuele kleinschalige biomassacentrales. Winterswijk heeft lokaal de grondstoffen en de know how!
Programma 7: (werk en inkomen)
We zijn blij dat er nu eindelijk het besef is hoe ernstig de situatie bij Hameland is. Dit dossier is langzamerhand aan haar eerste lustrum toe! Doortastendheid is echt noodzakelijk: de tijd van financieel pappen en nathouden is nu echt voorbij.
Programma 8: (bedrijven en bedrijfsterreinen in de kom)
Het college wil nog terughoudender op gaan treden bij het ontwikkelen van industrieterreinen dan het tot nu toe al gedaan heeft. Wij zijn daar fel op tegen. Het feit dat er elders in de regio mogelijk een overschot is betekent niet dat wij het lokale tekort nog op gaan voeren. Er is in het verleden al veel te veel bedrijvigheid naar elders verdwenen. Zo worden we echt een slaapdorp.
Voorts stelt u voor risicodragend deel te gaan nemen in de Laarberg. De VVD is van mening dat het niet verstandig is risicodragend in te stappen in een dalende markt, met overschotten.
Programma 9: (landelijk gebied)
We durven het haast niet te zeggen, maar de woorden die u wijdt aan het bestemmingsplan buitengebied spreken ons zeer aan. Wij volgen uw daden graag positief kritisch tot aan het resultaat! Mogen wij afspreken dat begin 2010 het plan is goedgekeurd?
Programma 10: (verkeer en vervoer)
Een voetgangers- en fietstunnel tussen het centrum en de nieuwe Driemark (inclusief de daarbij behorende parkeervoorziening) lijkt de VVD een goed initiatief. Gezien de ruime subsidiëring (daar zouden we vaker van moeten profiteren) mag u zelfs op onze steun rekenen.
Programma 13: (onderwijs en kinderopvang)
Uit de nota en de 1e Berap blijkt ons inziens onvoldoende de prioriteit die zou moeten liggen bij een snelle realisatie van de Driemark en de "brede" scholen. Voor alle duidelijkheid inclusief de combinatie Schaersvoorde, Jozefschool en B. Stegemannschool. Dit zien wij immers als de beste manier om de gevolgen van de crisis te bestrijden.
Goede onderwijsvoorzieningen zijn noodzakelijk en de beste investering in onze jeugd en dus onze toekomst. Daar mag u van de VVD de boekwinst op de NUON aandelen zonder meer voor aanwenden!
Voorzitter,
Tot zover onze eerste termijn.
Voor het vervolg: Raadsvergadering 28 Mei